Tak bajkowe miejsce, że chciałoby się powiedzieć: gdzieś za górami, za lasami... tymczasem w rzeczywistości: na granicy na Gór Wałbrzyskich i Sowich. Wzniesiono go taktycznie na szczycie góry Choina 450 m n.p.m. Pełnił pieczę nad doliną rzeki Bystrzycy Świdnickiej.
To malownicze położenie, niegdyś oczywiste z punktu widzenia stratega, dziś atrakcyjne turystycznie, zajmuje plac pośrodku rezerwatu przyrody „Góra Choina”, który ma powierzchnię ok. 19,13 ha.
Wedle legendy zbudowano w tym miejscu w roku 800 czworoboczną strażnicę z drewna. Podobno rozbudową trudnił się książę Bolesław Wysoki, syn Władysława Wygnańca, jednakże nie ma dokumentu potwierdzającego tę opowieść.
Pierwszy dokument zachował się z czasów średniowiecza, dokładnie z roku 1315. Nosił wówczas nazwę Kinsberg, a władał tymi ziemiami burgrabia Kilian von Haugwitz. Wtedy ziemie te należały do księstwa świdnicko-jaworskiego.
Zamek pełnił funkcję ochraniającą szlak handlowy przechodzący przez niniejszą dolinę. Budowę murowanego zamku zainicjował Piast Śląski książę Bolek I Surowy.
Później za władania Bolka II Małego, te włości zostały rozbudowane.
Zamek jaki widzimy, posiada wieżę obronną, kamienną zabudowę mieszkalną, wieżę bramną i dziedziniec. Były jeszcze zabudowania gospodarcze z drewna, a całość okalał potężny mur obronny.
W roku 1392 niniejszy zamek jak i całe księstwo świdnicko-jaworskie zostało przyłączone do Korony Czeskiej, co uczyniło obiekt własnością dworu królewskiego.
W wieku XV zamek Grodno był bazą rycerzy-rozbójników, którzy żyli z łupów napadanej na swym terenie ludności. W latach 1443–1450 jednym z rozbójników był Jerzy Mühlheim zwany Puschke.
W roku 1465 w okolicy się uspokoiło, gdyż zamek dostał się we władanie rodziny Czettritzów.
W roku 1553 włości przejął Krzysztof I von Hochberg z Książa, a w roku 1545 potężne mury dostały się w ręce Macieja von Logau, za którego sprawą zamek przebudowano i nadano mu nieco renesansowego stylu. Podobno Maciej zastał go w nienajlepszej kondycji i remont był konieczny, więc przy okazji go uwspółcześnił, a pracę tę przejął po nim w spadku syn Jerzy von Logau, który dzieła dokończył.
W ten sposób powstał dolny dziedziniec z murem obronnym i pięcioma bastejami. Dalej brama wejściowa, powstały również dodatkowe budynki: piekarnia, łaźnia, jeden budynek mieszkalny i kilka gospodarczych.
Właśnie wtedy w elewacjach powstały te wyjątkowe detale rzeźbiarskie, np. portale z szarego piaskowca i najpiękniejszy na całym Śląsku: portal przedbramia.
Gdy właściciel zmarł, wdowa po nim nie była w sranie utrzymać włości i musiała się wyprowadzić.
W czasie wojny trzydziestoletniej teren zajęli Szwedzi. Niestety zniszczyli zamek. Dodatkowo w roku 1680 miało tu miejsce krwawe wydarzenie, mianowicie bunt chłopów przeciwko baronowi Jerzemu von Ebenowi.
Ostatecznie w roku 1689 w zamek uderzył piorun i spłonęła jego wieża. Od roku 1774 obiekt przestał pełnić rolę rezydencji magnackiej, ale służba nadal tu mieszkała. Niemniej jednak zamek popadł w ruinę i 15 lat później zawaliła się część murów. Jakiś czas dalej runęła ściana gotyckiego dziedzińca, następnie jedno całe skrzydło mieszkalne.
W roku 1823 w drodze licytacji zamek legalnie został nabyty przez okolicznych mieszkańców, którzy planowali pozyskać z niego materiały budowlane. Na szczęście zapobiegł temu prof. Johann Gustav Büsching z Wrocławia, który założył sprawę w sądzie i wygrał, a zamek Grodno otrzymał w swe posiadanie.
To dzięki niemu budowla istnieje do dziś.
Następnym właścicielem był profesor hrabia Fryderyk von Burghaus (1840–1855), kolejny to baron Maksymilian von Zedlitz (1860–1907).
Na przestrzeni tych lat zamek był szykowany pod turystykę, działała restauracja i muzeum. Po II wojnie zamek należał do rodziny von Zedlitzów.
 |
| Elewację wykonaną w technice sgraffito. |
Aktualnie poza zwiedzaniem można dobrze zjeść w KARCZMIE RYCERSKIEJ, a potem smacznie pospać w ZABYTKOWYM RENESANSOWYM BUDYNKU z II połowy XVI wieku.
Karczma Rycerska mieści się w zabytkowym budynku bramnym, który powstał w roku 1570. W przeszłości był budynkiem mieszkalnym, później administracyjnym.
Pałac Zagórze
Pierwszymi właścicielami była rodzina von Zedlitz, czyli jak wyżej wymieniłam, właściciele zamku Grodno od lat 50-tych XIX stulecia, a mieszkali w tymże pałacu.
Budynek został zbudowany w połowie XIX wieku wedle planów Karla Lüdecke.
Po II wojnie zajęła go Armia Czerwona. W roku 1968 w pałacu wybuchł pożar, ale obiekt wyremontowano, niestety mocno zmienił się jego wygląd. Stracił swój dostojny charakter, a od roku 1946 (do końca lat 90-tych) działało tu sanatorium rehabilitacyjne dla dzieci „Poranek” oraz ośrodek kolonijny.
Miejsce było opuszczone od roku 2010.
Osiem lat później zabytek przejął Caritas Diecezji Świdnickiej.
W skład zabytków wchodzą: park, powozownia (dzisiejszy budynek gospodarczy), stajnia oraz folwark (w ruinie):
Dziś mieści się tu Dom Opieki "Poranek".
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz